Steun Oekraïense gemeenten
Sinds de grootschalige Russische invasie in februari 2022 is het dagelijks leven in veel Oekraïense gemeenten zwaar ontwricht. Infrastructuur raakte beschadigd, inwoners moesten vluchten en basisvoorzieningen zoals water, vervoer en afvalverwerking vielen op veel plaatsen weg. Nederlandse gemeenten hebben zich vanaf het begin solidair getoond met hun Oekraïense collega’s, onder andere door te doneren aan het VNG Fonds voor Noodhulp, Wederopbouw en Vredesbevordering.
Met deze bijdragen konden concrete projecten worden uitgevoerd die gemeenten helpen om basisdiensten te herstellen en hun bestuur te versterken. Zo bouwen ze aan meer stabiliteit en veerkracht voor de toekomst.
De steun wordt ingezet via drie sporen: wederopbouwprojecten van VNG International, samenwerking met de Association of Ukrainian Cities en steun aan vrijwillige organisaties.
Herstel van lokale voorzieningen
Een belangrijk deel van de donaties wordt ingezet via het programma Sustainable Development through improved Local Governance (SDLG) van VNG International. Dit programma ondersteunt gemeenten bij herstel en versterking van lokaal bestuur, met aandacht voor veiligheid, participatie en economische ontwikkeling
In de eerste fase van het programma zijn vier zwaar getroffen gemeenten ondersteund: Beryslav, Vysokopillia, Ochakiv en Kherson. Met de middelen konden herstelplannen worden ontwikkeld en concrete projecten worden uitgevoerd.
Dat leidde onder meer tot zichtbare verbeteringen in het dagelijks leven van inwoners:
- In Beryslav zijn 500 inwoners opnieuw aangesloten op het communicatienetwerk.
- In Vysokopillia kregen ongeveer 2350 inwoners weer betere toegang tot medische en educatieve voorzieningen dankzij herstel van het transport tussen dorpen.
- In Ochakiv hebben ongeveer 10.000 inwoners opnieuw toegang tot afvalinzameling nadat de afvalverwerkingsdienst kon worden hersteld.
Om dit mogelijk te maken werd onder meer materieel aangeschaft, zoals een bulldozer, vuilniswagens voor grof afval en een minigraafmachine. Met dit materieel kunnen gemeenten zelf herstelwerkzaamheden uitvoeren en beschadigde infrastructuur aanpakken. In Beryslav werd daarnaast brandhout verstrekt aan kwetsbare inwoners.
Na afronding van deze eerste fase is het programma uitgebreid. In de tweede fase ondersteunt VNG International vijftien Oekraïense gemeenten op het gebied van veiligheid, economische ontwikkeling, democratisering en decentralisatie.
Praktische steun via de Association of Ukrainian Cities
Een deel van de donaties wordt ingezet via de Association of Ukrainian Cities (AUC), de zusterorganisatie van de VNG in Oekraïne. De AUC ondersteunt gemeenten met kennis, coördinatie en praktische middelen.
Met steun van het fonds kon bijvoorbeeld een bus worden aangeschaft voor de gemeente Vorozhba in de regio Sumy. Deze gemeente ligt op minder dan tien kilometer van de Russische grens en dicht bij de frontlinie. De bus wordt gebruikt om kwetsbare inwoners, zoals ouderen en mensen met beperkte mobiliteit, snel te evacueren in noodsituaties. Daarnaast wordt de bus gebruikt voor het vervoer van voedsel, medicijnen en andere essentiële goederen naar moeilijk bereikbare gebieden.

Brandweer- en noodhulpmaterieel
Het VNG Fonds, VNG International en de stichting Brandweer zonder Grenzen werkten samen om brandweer- en noodhulpmaterieel aan Oekraïense gemeenten te leveren. In oktober 2024 vertrok vanuit Enschede een transport met onder meer drie tankautospuiten, twee busjes en drie vrachtwagens met materiaal. Naast brandweervoertuigen werd ook medisch materiaal geleverd, zoals medische kleding, handschoenen, tilliften, veldbedden en een evacuatietent.
De missie werd uitgevoerd door twaalf vrijwillige brandweerchauffeurs uit verschillende veiligheidsregio’s. Zij namen onbetaald deel aan de missie. Het VNG Fonds droeg bij aan de kosten voor transport, brandstof en logistiek.

Wilt u bijdragen?
De oorlog duurt voort, hulp blijft nodig. Doneer aan het VNG Fonds of neem contact op met mijke.rietbroek@vng.nl.
Wij verwelkomen uw bijdrage via bankrekening NL94 BNGH 0285 1737 15 tnv Stichting VNG Fonds
Uiteraard volgt er een inhoudelijke en financiële verantwoording van de besteding.
